رفتن به محتوای اصلی

اسرار مورچه ها، موجودات سوپرارگانیسم

مورچه ها همه جا هستند. آن ها در جنگل ها، زیر زمین، بیابان ها، شهر ها و سراسر جهان رشد می کنند. اما راز بقای آن ها چیست؟ مورچه ها مانند انسان ها موجودات اجتماعی هستند. آن ها در جوامع بسیار سازمان یافته و پیشرفته به نام “کلونی” زندگی کرده و با هم همکاری می کنند.

” بیشتر کلونی ها اتحادیه ای برای مورچه ها به شمار می آید تا برای رسیدن به اهداف مشترک چون بقا، رشد، توسعه و تولید مثل یکپارچه شده و به عنوان یک ارگانیسم واحد یا “سوپر ارگانیسم” رفتار کنند. “

در شکل زیر می توان چرخه زندگی مورچه را که شباهت زیادی به سیکل زندگی موریانه ها دارد، مشاهده نمود. چرخه ای که تکرار مداوم آن منجر به ایجاد کلونی های عظیم می گردد.

درست همان طور که بدن مورچه ها از چند بخش مختلف تشکیل شده و این بخش ها با هم به طور منظم و هماهنگ کار می کنند، کلونی های این موجودات سوپر ارگانیسم نیز چندگانه هستند تا برای انجام و تولید شاهکارهای مورچه های خارق العاده، با هم همکاری کنند. این رفتار اجتماعی، یک مزیت بزرگی برای مورچه ها در برابر حشرات انفرادی و سایر حیوانات به شمار می آید.
بیاید با هم یک نگاه مختصری به کلونی این موجودات سوپر ارگانیسم داشته باشیم.

هر کلونی نیز مانند یک خانواده بزرگ می ماند که شامل مادر (ملکه)، فرزندان بالغ (مورچه های کارگر) و بچه ها (تخم ها، نوزاد ها) است. در فصل جفت گیری، ممکن است برای مدتی ملکه ها و مورچه ‎های نر جدیدی نیز در اطراف کلونی یافت شوند. انواع مختلف مورچه، نشانگر یک چرخه ی پیچیده هستند.

 

علاوه بر این، مورچه های سوپر ارگانیسم تحت مراحل خاص خود پیشرفت و تغییر می کنند، که این مراحل چرخه عمر کلونی نامیده می شود. کوچک ترین کلونی مورچه تنها از یک ملکه و چند مورچه کارگر تشکیل می شود. اما بزرگترین کلونی می تواند دارای میلیون ها مورچه باشد، بسیار پر جمعیت تر از شهر های ما انسان ها.

مورچه ها خانه های خود را در همه جا بنا می کنند. بسیاری از گونه های آن ها لانه های خود را زیر زمین و یا به صورت تپه های خاکی می سازند. دیگر گونه ها نیز در بستر برگ ها، زیر بلوط های ریخته و یا لابه لای شاخه های درخت زندگی می کنند. برخی مورچه ‎ها لانه های خود را زیر تخته سنگ ها می سازند تا لانه ای گرم داشته باشند. مورچه هایی وجود دارند که تنه درخت ها را به عنوان لانه خود برمی گزینند.

مورچه ها معمارهای بسیار ماهری هستند. آن ها لانه هایشان را طوری طراحی می کنند تا بهترین شرایط برای رشد نوزادهای مورچه و سایر مورچه ها را ایجاد کند. برخی از لانه ها نیز دارای یک سیستم تهویه داخلی برای گردش هوای تازه هستند.

<<>> تعداد مورچه ها در کلونی های بزرگ می تواند به میلیون ها مورچه برسد <<>>

کلونی مورچه مانند یک کارخانه است. تأمین مواد غذایی کلونی توسط مورچه های کارگر انجام می گیرد. مورچه های کارگر با همدیگر کار می کنند تا منابع غذایی مورد نیاز برای تولید مورچه های بیشتر را  فراهم کنند. این فرایند از طریق تقسیم مسئولیت، کارآمدتر خواهد بود. به طوری که گروه های مشخص در کارهای مجزا فعالیت می کنند.

مورچه ملکه بیشتر عمر خود را با تخم گذاری سپری می کند و مورچه های کارگر بسته به سنشان وظایف مختلفی به عهده می ‎گیرند. مورچه های جوان داخل لانه کار کرده و وظیفه محافظت از ملکه و نوزادان را به عهده دارند.

مورچه هایی که از لحاظ سنی بزرگتر هستند، بیرون لانه رفته و غذا جمع آوری می کنند، آن ها هم چنین نگهبان و محافظ لانه علیه دشمنان هستند. علی رغم اندازه بزرگ و عنوان سلطنت، ملکه بر کارگران ریاست نمی کند. در عوض، کارگران تصمیم می گیرند که کدام وظایف را بر اساس ترجیحات و توانایی شخصی، سازگاری با دیگر کارگران و شرایط محیطی، انجام دهند.

مورچه ها با استفاده از مواد شیمیایی که به وسیله آنتن هایشان حس می شود، ارتباط برقرار می کنند. کارگران فرومون ها را با پیام های خاصی آزاد می کنند مورچه ها همدیگر را از طریق مواد شیمیایی که بدنشان را پوشش داده، تشخیص می دهند.

ملکه با یک ترکیب منحصر به فرد از مواد شیمیایی که حضور او را در جایی اظهار می کند، پوشش داده شده است. علاوه بر این، مورچه ها می ‎توانند در بعضی موقعیت ها با لمس و ارتعاش آنتن ها نیز ارتباط برقرار کنند. همه مورچه ها باهوش هستند، اما در صورت همکاری تمام مورچه های کلونی، هوش بسیار کارآمدی حاصل می شود.

این سوپر ارگانیسم ها می توانند با پردازش اطلاعات بین گروهشان، به آسانی سخت ترین مسائل را حل کنند. برای مثال، یک کلونی می تواند قبل از جست و جو، بهترین مکان را برای ساخت لانه انتخاب کند. یک حشره منفرد هرگز قادر نخواهد بود چند گزینه را به طور هم زمان ارزیابی کند و به راحتی مرتکب اشتباه خواهد شد.

یک مورچه به تنهایی نمی تواند به بسیاری از حیوانات بزرگتر آسیب برساند اما کلونی مورچه یک نیروی بزرگ است که باید مورد توجه قرار بگیرد. شکار گروهی به مورچه ها کمک خواهد کرد تا بسیار راحت تر به طعمه بزرگتر و قوی تر غلبه کنند. شکار گروهی از جمله رفتارهای استراتژیک مورچه است که بقای کلونی را تضمین می کند.

مورچه ها حتی می توانند با همکاری دسته جمعی، از لانه خود در برابر پستانداران نیز محافظت کنند. ممکن است شما در جنگل با تجربه  وحشتناک حمله مورچه ها روبرو شوید به عنوان مثال، مورچه های برگخوار، برای رشد باغ های قارچ مغذی موجود در برخی لانه ‎ها، پوشش گیاهی جمع آوری می کنند. بعضی از مورچه ها به عنوان صاحب مزرعه هستند. طوری که به صورت گروهی شهد گیاهان را مکیده و برای تغذیه همنوعان و نوزادانشان، در بدن خود ذخیره می کنند. همچنین گروه های کشاورز مورچه ها، همانند ما انسان ‎ها عمل می کنند.

 مورچه ها به صورت دسته جمعی حمله می کنند. مورچه ها نسبت به کلونی های خود بسیار وفادار هستند. اما در مقابل، نسبت به بیگانگان بسیار بی رحمانه و خشن رفتار می کنند. رقابت بین کلونی ها برای غذا و منابع دیگر، گاهی منجر به جنگ بین آن ها نیز می شود. بسیاری از گونه ها یک مرز در اطراف لانه خود ایجاد می کنند تا فاصله خود را از مورچه های همسایه تعیین کنند.

اگر اعضای کلونی همسایه یا رقیب از فاصله ی مقرر شده تجاوز کنند، به احتمال زیاد جنگی بزرگ اتفاق خواهد افتاد. در این جنگ ها مورچه ها برای دفاع از کلونی، مورچه های دیگر را گاز گرفته، نیش می زنند و یا روی آن ها اسیدشان را می پاشند تا موجب مرگ آن ها شوند پس، بدترین دشمن مورچه ها، هم نوع های خودشان هستند، نه ما انسان ها!

چند حقیقت جالب راجع به مورچه ها

>> مورچه ها دو عدد معده دارند که از یکی برای تغذیه خود و از دیگری برای تغذیه مورچه های نوزاد استفاده می کنند.

>> اکثر مورچه های بالغ بر خلاف باور عامیانه فقط از آب مواد غذایی تغذیه می کنند.

>> یک مورچه می تواند ۲۰ برابر وزن خود بار حمل کند.

>> مورچه ها می توانند از سطوح عمودی بالا بروند و در عین حال بار حمل کنند.

>> مورچه ها در لانه های خود دارای انبارهای بسیار بزرگ برای ذخیره مواد غذایی هستند.

>> یک کلونی مورچه های کارگر می تواند میلیون ها مورچه جمعیت داشته باشد.

>> این موجودات به مواد غذایی شیرین و شکلات ها بسیار علاقمند هستند.

>> مورچه ها قدرت تصمیم گیری و انتخاب دارند.

>> مورچه ها جزو تکامل یافته ترین و هوشمندترین حشرات هستند.

>> کلونی مورچه ها می تواند هزاران کیلومتر وسعت داشته باشد.

بنا به گفته محققان حدود ۲۲۰۰۰ گونه مورچه در کره زمین وجود دارد که ما تنها ۱۲۵۰۰ گونه از آن ها را  کشف کرده ایم و فقط بعضی از آن ها در خانه های ما یافت می شوند و مقابله با آن ها در نگاه اول ممکن است سخت به نظر بیاید اما با استفاده از سم بسیار مؤثر ضد مورچه انت کیلر به راحتی جمعیت های مورچه را از بین ببرید.

 

 

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


بازگشت به بالا